‘Als het beter gaat met mensen in mijn buurt, geeft me dat energie’

23 maart 2026 – Op een zonnige morgen spreek ik Janine Hidding die onlangs begonnen is met het opzetten van een zogenaamde ‘Voorzorgcirkel’. “Voorzorgcirkels zijn netwerken van 10 tot 15 huishoudens in een buurt, die elkaar op verschillende manieren ondersteunen. Ze spreken met elkaar af dat ze voor elkaar klaarstaan, en hoe ze elkaar daarin kunnen helpen. Dit doen ze vrijwillig, maar met een serieuze inzet,” vertelt Janine Hidding.

Voorzorgcirkels zijn er inmiddels in het hele land. Soms met een andere naam, zoals zorgzame buurten of zorgcoöperaties, of een net iets andere aanpak. De kern van deze initiatieven is dat buurtbewoners elkaar helpen met dagelijkse dingen, zoals vervoer, kleine huishoudelijke klusjes, administratie of apotheekbezoek. Het is vrijwillig en het is nadrukkelijk geen vervanging van professionele zorg. Bovendien is er een achterwacht van een professional vanuit het welzijnswerk, die ingeroepen kan worden als een probleem niet op te lossen valt in de Voorzorgcirkel.

Janine is fysiotherapeut van beroep en heeft in het verleden in het buitenland gewoond. Daar heeft ze ervaren wat een verbonden samenleving kan betekenen voor mensen. Je bent actief onderdeel van een gemeenschap, staat voor elkaar open en deelt wat schaars is.

‘Ik vind het belangrijk dat de bewoners medezeggenschap hebben en de regie kunnen houden over hun eigen leven.  Janine Hidding

Na haar pensionering is ze actief geworden in de cliëntenraad van het verpleeghuis waar haar moeder was opgenomen. Hidding vindt het belangrijk dat de bewoners medezeggenschap hebben en de regie kunnen houden over hun eigen leven. ‘Dat is een proces dat niet vanzelf gaat, de zorgsystemen functioneren helaas vaak zo, dat de bewoners nog onvoldoende zeggenschap hebben over alles wat hen aangaat.’

Voorzorgcirkel
Vanuit haar enthousiasme over het behoud van zelfregie ontstond bij Janine het idee om in haar straat een Voorzorgcirkel op te zetten. Een initiatief dat ze in 2021 voor het eerst tegenkwam op een congres over medezeggenschapsraden. In de medezeggenschapsraad en haar omgeving hoorde ze de verhalen van overbelastte mantelzorgers. Voor de verpleeghuisopname van hun naasten was de zorg zwaar geweest en het isolement groot. Kon dat ook niet een beetje verlicht worden door de buren in de omgeving, vroeg ze zich af. Ze kwam in contact met een bevlogen gemeenteambtenaar in, die nog iemand kende die warmliep voor dit plan.

Nederland zorgt voor elkaar
‘Ik heb contact met ‘Nederland zorgt voor elkaar’ en heb trainingen via het LOC (landelijke ondersteuning Cliëntenraden) gevolgd. Als kartrekkers in de gemeente staan we met elkaar in contact, en in de buurt ondersteunen we elkaar. Ze ging van deur tot deur. Verder zijn er flyers rondgebracht, is er een stuk over voorzorgcirkels in de nieuwsbrief van het wijkplatform geschreven en is er via het Contact publicatie gezocht.

En met een steuntje in de rug van de welzijnsorganisatie en de gemeente Zutphen zijn ze begonnen met een peiling, deur aan deur, in haar straat. ‘Eérst een relatie leggen: dat is belangrijk’, aldus Janine. Ze vroeg aan haar buren: ‘Voel je ervoor om bij mij thuis op de koffie te komen, om wat in onze straat meer naar elkaar om te zien en over zo’n Voorzorgcirkel te horen? Op éen na reageerden alle mensen die ze had gevraagd positief.’

‘Voel je ervoor om bij mij thuis op de koffie te komen, om wat in onze straat meer naar elkaar om te zien en over zo’n Voorzorgcirkel te horen?

Zo zaten ze november 2025 met 15 mensen rond de tafel. Er kwamen verhalen over de ter ziele gegane buurtverenigingen van vroeger die voor cohesie in de wijk zorgden. En de zorgen over de mogelijke teloorgang van het ons-kent-ons karakter van de buurt. Want er staat een flinke uitbreiding van de woonwijk te wachten.

Maar het was verrassend dat iedereen – jonger en ouder – in principe bereid was om mee te doen in zo’n cirkel; om daar waar nodig en mogelijk een handje uit te steken. Iedereen bleek te hechten aan een woonomgeving met wat meer samenhang. En toen vroeg ze ook door: want de crux is natuurlijk dat het ook een beetje geven en nemen is. Ieder mens heeft zijn kwaliteiten, de container van een ander aan de weg zetten of een gezellig praatje maken over de schutting is óok zorg voor elkaar.

Voorzorgcirkel-app
In de wintermaanden heeft het initiatief een beetje stilgelegen – al is de heg wel spontaan geknipt bij een buurtbewoonster, die aangaf dat niet meer zelf te kunnen. Maar binnenkort gaat Janine een Voorzorgcirkel-app aanmaken. Bovendien is er simpelweg al meer contact op straat met de buren, vanwege het feit dat ze met elkaar in gesprek zijn geweest. Haar buurmeisje komt nu ook wel eens over de vloer.

Stap voor stap komt haar Voorzorgcirkel van de grond. Op de vraag wat zijzelf, als vitale 70’er die nog geen zorg nodig heeft, dit initiatief haar zelf brengt, zegt Janine: ‘Het geeft me energie als het beter gaat met mensen in mijn buurt. Ondanks haar eigen brede netwerk van familie en vrienden. Je buren zijn toch het dichtste bij.’

Inmiddels met de huidige wereldpolitiek kunnen we ons ook afvragen of in tijden van crisis zo’n cirkel ook een oplossing kan zijn. Wat als de energie of brandstof onbetaalbaar wordt? Er tekorten ontstaan of anderszins ons leven op zijn kop gaat staan? Dan kan een zorgzaam netwerk in je buurt een enorm verschil maken.

Op de vraag of ze zelf een beroep zou doen op haar Voorzorg cirkel, denkt Janine even na, waarna ze zegt: “Ja dat denk ik wel. Door het nabije en vertrouwde zou de stap makkelijker zijn om hulp te vragen. Maar nu nog niet: de volkstuin wacht, de vioolles moet gevolgd en de volgende afspraak staat al voor de deur. Maar dat zorgt voor de reuring, waar ze zo van houdt!