Boek

Voor wie in wonderen gelooft

Mama Lambert & Hans Dekkers

Recensent: Madelinde Krantz

In dit boek neemt Mama Lambert je aan de hand mee, ze brengt je naar de heuvel waar zij als Tutsi opgroeide. De plek waar zij trouwde en haar 7 kinderen kreeg. Ze verteld over de relatie die zij heeft met haar dorpsgenoten, sommige van hen zijn Hutsi’s, zij heeft in het alledaagse leven een fijne band met hen. Dit veranderd echter:

Op onze heuvel was de anders zo gemoedelijke stemming in vijandigheid omgeslagen, de spanning zo voelbaar. Er hing een dreigende sfeer. Normaal groetten alle buren ons, wensten goedemorgen of een goedendag. Maar nu! Ik zag enkel strakke gezichten die me boos aankeken, bekenden die zich van me afkeerde. “Goedemorgen,” zei ik, maar sommige snauwde me verbeten toe: “Wacht maar af of het nog wel een goede dag voor je zal worden!” (p. 71)

Deze spanning is het begin van een gewelddadige genocide. Mama Lambert ( zij heet dan nog Beata) vlucht met haar jongste zoon (Lambert) een baby van een paar maanden oud. Samen met haar baby zoekt ze steeds weer een nieuwe schuilplaats. Soms in het bos, in het hoge gras of ergens in een verlaten schuurtje. Heel af en toe mag ze bij mensen thuis schuilen, maar dit is nooit van lange duur.

'Ik wilde wegkijken, maar Mama Lambert bleef mij meenemen. En liet mij zien: ook dit is de mens.'

Mama Lambert beschrijft wat zij meemaakt tijdens haar vlucht. Wanhoop, uitputting, en het gruwelijks wat voor haar ogen geschied. Door het lezen van haar woorden voelde ik mij een ongelovige getuige. Ik wilde wegkijken, maar Mama Lambert bleef mij meenemen. En liet mij zien: ook dit is de mens.

Niet alleen de gruwelen zijn ongelofelijk maar ook haar kracht. Mama Lambert verliest veel van haar geliefden, familie en kennissen. Haar man en drie van haar kinderen worden tijdens de genocide op brute wijze vermoord. Zij overleefd de genocide samen met haar jongste zoon en vind later drie van haar kinderen terug. Worstelend vind zij haar weg naar vergeving, en helpt anderen om hun levenskracht terug te vinden.

Dit boek is een getuigenis die gelezen moet worden:

‘Degenen die de genocide ontkennen, prediken vergetelheid. Belangrijk om de toekomst van geweld te vrijwaren, is het verleden te blijven gedenken’ (p. 240)

Mukomeze

In Nederland is een stichting opgericht die Solace Ministries en Mama Lambert steunt in haar werk: Stichting Mukomeze.

Het doel van Stichting Mukomeze is een positieve impact te geven aan de levens van deze vrouwen en meisjes door hen fysiek, psychologisch, materieel, sociaal, economisch en spiritueel te steunen om zo bij te dragen aan hun ‘empowerment’. Zelfs meer dan 20 jaar na de genocide is deze steun nog steeds noodzakelijk: veel overlevenden van seksueel geweld leven in armoede, hebben gezondheidsproblemen, zoals Hiv/Aids en terugkerend trauma, wonen in slechte condities of hebben helemaal geen huisvesting, en hebben geen toegang tot onderwijs.

 

Anne-Marie de Brouwer

Anne-Marie de Brouwer is één van de initiatiefnemers van de stichting Mukomeze. Zij verrichtte voor haar proefschrift onderzoek bij het Rwanda-tribunaal in Tanzania. Tijdens een kort verblijf om het land beter te leren kennen maakten zij en haar collega Freek Dekkers kennis met het werk van Solace Ministries. Ze bezochten daarna Rwanda nog talloze malen om het werk van Solace Ministries beter te begrijpen en om weduwen, wezen en met HIV geïnfecteerde vrouwen te ontmoeten. Anne-Marie en Freek waren erg getroffen door de verhalen van overlevenden van de genocide en het werk dat Solace Ministries in Rwanda voor hen doet. Met name het seksuele geweld dat de vrouwen tijdens de genocide was aangedaan, de impact hiervan op hun levens en de geringe (inter)nationale support hiervoor deed in hen de overtuiging groeien dat deze groep overlevenden steun verdiende. Dit resulteerde op 8 mei 2008 in de oprichting van ‘Stichting Mukomeze’. Mukomeze betekent in Kinyarwanda – de nationale taal van Rwanda – ‘Empower her’. Stichting Mukomeze focust zich op de behoeften van vrouwelijke overlevenden van seksueel geweld, gepleegd tijdens de genocide van 1994 in Rwanda. De overlevenden van seksueel geweld ondervinden nog altijd de nadelige gevolgen hiervan.

Auteurs

Voor wie niet in wonderen gelooft
De veerkracht van een Rwandese vrouw die de genocide overleefde 

Auteurs: Mama Lambert & Hans Dekkers
Uitgeverij: Wolf Legal Publishers
ISBN (softcover): 9789462402263

Prijs: € 20

Het boek is te bestellen bij Berneboek, zie de bestelknop hieronder.

Hans Dekkers (1946) is vele jaren werkzaam geweest in het basisonderwijs als leerkracht en als directeur. Hans studeerde Nederlands aan de leergangen in Tilburg. Hij bezocht in 2007 en 2014 Rwanda en maakte kennis met het leven in het huidige Rwanda en de gevolgen van de genocide. In 2013 verbleef Mama Lambert enkele weken in Nederland en vertelde haar levensverhaal aan Hans. Tussen 2013 en 2015 tekende Hans het levensverhaal van Mama Lambert op.