Boek

Leren lijden

Martin Appelo

Recensent: Paula van der Aa – Searle

Sommige dingen doe je nu eenmaal alleen in het leven; lijden is er een van. De auteur stelt dat niemand hieraan kan ontkomen. Sterker nog, hoe harder wij ervoor wegvluchten, des te harder worden wij door het leed getroffen. Rest ons daarom het hoofd te buigen en te ontdekken hoe het lijden het best geleden kan worden.

Dit compacte boek valt in twee delen uiteen: een theoretische onderbouwing van het begrip lijden, zich daarbij beroepend op diverse stromingen uit de filosofie, psychologie en de wereldgodsdiensten. Vervolgens biedt de auteur een viertal handreikingen aan om met lijden om te gaan, geïllustreerd door casussen uit zijn ervaring als psycholoog en gedragsdeskundige.

'De heilzame werking van medemenselijkheid op dit punt moet niet worden onderschat.'

Al snel begon ik mij af te vragen voor wie dit boek eigenlijk geschreven is. Is dit een handboek voor professionals? Daarvoor is het te summier. Een zelfhulp gids misschien? Daarvoor zijn taalgebruik en opbouw te technisch. Een filosofische overweging dan? Helaas, hiervoor is het te weinig onderbouwd. Verder lezend, werd deze vraag prangender. Want het boek heet wel ‘Leren Lijden’ maar in plaats van nabijheid te bieden in dit leerproces, stelt de auteur zich naar mijn idee pedant en betweterig op. Hierdoor wordt het isolement van de lijdende mens alleen maar vergroot. Oplossingen liggen zelden voor de hand, maar de heilzame werking van medemenselijkheid op dit punt moet niet worden onderschat.

Wat ik vooral mis in dit boek is de plaats van een gelovige of levensbeschouwelijke begeleiding die – hoewel lijden in zichzelf altijd zinloos blijft – mogelijk een ander perspectief kan bieden. Ronduit stuitend vond ik de afstandelijke houding van de auteur ten opzichte van de problemen waarmee iemand te maken krijgt. De lijdende mens wordt klinisch ontleed en blijft naakt achter, ontdaan van alle warmte, emotie en iedere handreiking tot zingeving. ‘Acceptatie of berusting is een kwestie van aandachtsmanipulatie in een situatie waaraan niet te ontkomen is. Dit kan iedereen, want iedereen heeft een brein waarmee hij afstand kan nemen van de dingen zoals die zich aan hem voordoen.’ Het zal je maar gezegd worden.

Martin Appelo

Leren lijden

Martin Appelo

ISBN/EAN: 9789089539427
Uitgever: Boom Uitgevers Amsterdam, 2016
Prijs: € 17,50

Het is boek is te bestellen bij Berneboek, zie de bestelknop hieronder.

Martin Appelo is psycholoog, spreker, publicist, therapeut en supervisor. Het kernthema in zijn werk is psychische veerkracht: hoe houd je het vol in extreme omstandigheden. Waarbij hij zich altijd richt op de vraag hoe men te midden van alle problemen de eigen kracht vindt. Hij schreef meerdere boeken waaronder

– 47 redenen om niet in therapie te gaan en 1 om het wel te doen (2015)
– Waarom veranderen (meestal) mislukt (2014)
– Socratisch Motiveren (geheel herziene versie)(2014)
– Een Spiegel voor Narcisten (2013)