Tweespraak

‘Ik zie één welwillende kosmos. Jij?’

Geertje Couwenbergh en Karin Steffens

Geertje Couwenbergh en Karin Steffens zijn vrienden en vakgenoten. Ze helpen mensen hun weg in het leven te vinden. Elk op een eigen en eigenzinnige manier. In deze tweespraak verkennen ze hun ervaringen met compassie. Op het festival kun je nader met hen kennismaken.

Geertje:
‘Kun jij je een markant moment van mededogen herinneren?’

Karin:
‘Ja, enkele jaren geleden maakte ik iets bijzonders mee in India. We woonden een paar maanden in Bangalore en op een middag organiseerden we een voetbalwedstrijd met voormalige straatkinderen die in een opvangtehuis woonden. Mijn zoontje, twee koppen kleiner dan zijn tegenstanders, was bloedfanatiek. Hij gaf alles wat hij had en toen zijn team uiteindelijk met 13-12 verloor, barstte hij in tranen uit. De Indiase jongens kwamen er meteen omheen staan. Of zijn vader hem geslagen had? Ik schaamde me een beetje. Deze jongens hadden zoveel ellende meegemaakt: ze waren van huis weggelopen, hadden op straat moeten vechten voor hun voedsel en al veel te veel geweld meegemaakt in hun jonge levens. En dan huilde mijn zoon, omdat hij een partijtje voetbal verloren had… Maar in plaats dat de jongens mijn zoon gingen vertellen dat hij zich niet moest aanstellen, legden ze hun handen liefdevol op zijn schouders. En eensgezind zeiden ze: “Als we geweten hadden dat hij zoveel verdriet zou hebben, dan hadden we hem dat laatste punt geschonken.”’

Geertje:
‘Het valt me op hoe oneindig vriendelijk iedereen is – net als de Indiase jongens uit jouw verhaal. Ik heb steeds meer het gevoel dat mededogen niet iets is wat ik doe. De aard van alles ís compassie. Als ik goed kijk dan zie ik één welwillende kosmos. Dat maakt het leven voor mij makkelijker. Ik heb nogal een veroordelende aard – ik kan me ongekend druk maken over dingen als de vleesindustrie, bepaalde politieke partijen of het groenbeheer in mijn gemeente – tot ik besef dat dit helemaal geen echte dingen zijn. Net zoals ik het eigenlijk niet kan hebben over ‘de samenleving’ of ‘de overheid’. Dat zijn alleen maar ideeën in mijn hoofd. Elke keer als ik het echte, het wezenlijke kan onderscheiden van wat niet echt is, is een moment van mededogen.’

Karin:
‘Wat is voor jou de essentie van compassie? Voor mij is het liefdevol aanwezig zijn bij de pijn van mezelf en van de ander.’

Geertje:
‘Mooi gezegd. Vroeger dacht ik dat mededogen betekende dat ik meevoelde met iemand. Nu begin ik te zien hoe arrogant die gedachte eigenlijk is omdat ik besef dat ik geen idee heb wat er in iemand anders omgaat. Gek genoeg maakt dat me juist meer beschikbaar en misschien dus wel compassievoller.’

Karin:
‘Ik heb ervaren dat het tonen van compassie makkelijk en moeilijk tegelijk is. Mijn geraaktheid is noodzakelijk om compassievol te kunnen zijn maar kan me ook in de weg zitten. Dan denk ik weer aan de kinderen in de Indiase sloppenwijk. Ik denk al snel dat ik compassie voel maar dan blijkt er vaak nog een heleboel persoonlijke geraaktheid in te zitten. Hun situatie maakt ook boosheid, verdriet en zelfs schuldgevoel in mij los. Deze geraaktheid heeft eerst mijn liefdevolle aandacht nodig. Pas als ik mijn boosheid of mijn schuldgevoel heb toegelaten en werkelijk heb gevoeld, kan er liefde voor in de plaats komen. In mijn ogen is de weg van compassie het erkennen van mijn eigen geraaktheid zodat deze zich kan transformeren naar liefde. Hoe zuiverder mijn compassie is, hoe dieper ik me verbonden voel met de ander.’

Geertje:
‘Ik ben het met je eens dat de beoefening van compassie in eerste instantie vooral om innerlijk werk vraagt. Ik ben zelf nogal de weg van radicale eigen verantwoordelijkheid ingeslagen. Het valt me op dat mijn staat van geest mijn hele wereld verandert. Als ik vrede heb, is iedereen vriendelijk en behulpzaam. Als ik vernauwd ben, is al het nieuws deprimerend. En zodra ik verander, verandert gek genoeg iedereen met me mee. Niemand anders hoeft te veranderen, opdat ik me goed en gelukkig kan voelen. Dat stemt me extreem optimistisch!’

•••

Karin Steffens geeft tijdens het FESTIVAL de workshop Van geraaktheid naar compassie. Hoe zorg je ervoor dat jouw geraaktheid je opent, lichter en liefdevoller maakt in plaats dat het je verhardt of verzwaart?

Karin gidst mensen in de omgang met hun gevoel en geeft mindfulnesstrainingen, ademtherapie en yogalessen. In juni komt haar boek Laat je raken uit.

 

Julika Marijn interviewt Geertje Couwenbergh tijdens het FESTIVAL. Zij bespreken op liefdevolle maar directe toon de meest uiteenlopende levensthema’s, zoals de compassie van radicale eerlijkheid.

Geertje is columnist en auteur van vijf boeken. Onlangs verscheen haar boek Lieve Dot: 69 Dilemma’s & Radicaal Eerlijk Advies.

Meer over het festival en aanmelding lees je hier.