Essay

De zachte krachten kunnen levens redden

Essayist: Ahmed Aboutaleb

In Rotterdam-Zuid staat een bijzondere kerk: de Breepleinkerk. Bijzonder vanwege de locatie in Hillesluis, waar mensen van twintig verschillende culturele en religieuze achtergronden wonen. De Breepleinkerk ziet dit niet als bedreiging, integendeel. “Als de buurtbewoners niet naar ons komen, komen wij naar hen.” En zo geschiedde. De Breepleinkerk staat midden in de samenleving, met activiteiten voor alle buurtbewoners.

Deze kerk herbergt ook een bijzondere geschiedenis. Het verhaal van de orgelzolder, waar in de Tweede Wereldoorlog twee Joodse families ondergedoken zaten. Vierendertig maanden lang, op een kale houten vloer, zonder licht, verwarming, water of toilet. In 2011 leerde ik Rebecca kennen, die daar samen met haar echtgenoot en schoonouders verscholen zat. Ze beviel in die tijd ook van haar kind, Emile. Ze vertelde hoe moeilijk het was dat haar zoontje niet altijd bij haar kon zijn vanwege de kou en het gevaar, en hoe lief het kostersgezin voor haar en Emile was geweest.

'De samenleving kent meer compassie dan we denken.'

De kostersdochter, Annie de Mars, had ook een zoontje, twee maanden ouder dan Emile. Daarom vroegen haar ouders of zij weer in het ouderlijk huis wilde wonen. Voor de buitenwacht werd Annie de moeder van Emile en samen met haar ouders nam ze de zware dagelijkse zorg voor de onderduikers op haar schouders. Afgelopen april sprak ik haar voor het laatst, en weer raakte mij haar antwoord op de vraag hoe zij de moed opbracht voor dit levensgevaarlijke werk: “Deze mensen kwamen op ons pad, ach, dan help je toch gewoon?”

In november is zij (95) overleden en ik heb mij voorgenomen het Breepleinkerk-verhaal te blijven vertellen. Enerzijds om te laten zien dat mensen meer overeenkomsten hebben dan verschillen, ook al lijken spanningen en conflicten wereldwijd op het tegendeel te wijzen. De samenleving kent meer compassie dan we denken. Anderzijds om de kracht te tonen van mededogen, een kracht die zacht lijkt, maar uiteindelijk levens redt.

Ahmed Aboutaleb

Burgemeester Aboutaleb leidt leerlingen van Guide de Brès rond op de orgelzolder. Het boek ‘De Orgelzolders: onderduikers in de Rotterdamse Breepleinkerk’ van Anja Matser is april 2017 uitgegeven door Wist U dat… Uitgeverij, Rotterdam.

Ahmed Aboutaleb is een Nederlandse politicus van Marokkaanse afkomst. Hij is sinds 2009 burgemeester van Rotterdam. In zijn voorlaatste functie was hij staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet-Balkenende IV. Daarvoor was hij wethouder in de gemeente Amsterdam. Hij is praktiserend moslim.