STAND-UP

We leven om te geven

Tim Vreugdenhil

‘Tot de grootste tekortkomingen die een mens kan hebben, behoort niet weten hoe je geschenken geeft óf hoe je ze ontvangt.’ Aldus de filosoof Seneca. Blijkbaar was dat onder senatoren van het oude Rome (Seneca’s context) een probleem. In onze cultuur is het probleem nog groter. Betalen is in onze samenleving het grondwoord. We definiëren onszelf als een markteconomie. En op de markt wordt best wel eens wat weggegeven, maar dat is dan een bijproduct, niet de hoofdzaak.

Rekenen en taal zijn vakken op een basisschool, geven en ontvangen niet. Zelfs over de geeffeesten bij uitstek – denk aan sinterklaas, kerst of Suikerfeest – wordt nogal eens gemopperd dat ze ‘in de greep van de commercie’ terechtgekomen zijn. Niet gek dus dat we op dit punt tekortkomingen vertonen, dat we de kunst van het geven niet zo goed verstaan. We kunnen beter rekenen dan schenken.

Opvallend genoeg blijft in zo’n samenleving ‘geven’ een belangrijke waarde. Zeker als je denkt in meer dan alleen financiële termen. De Amerikaanse oud-president Bill Clinton noemt in zijn boek Geef zes categorieën, geld is er maar ééntje. Uiteindelijk kiezen maar weinig mensen om volstrekt te ‘dealen’. Je leeft ook om te geven. Anders doe je jezelf tekort, zou Seneca zeggen. De Amerikaanse schrijfster Marilynne Robinson formuleert het nog mooier, spiritueler ook: ‘Het diepste woord dat je over dit leven kunt spreken, is dat het ons gegeven is. Niemand heeft ervoor betaald. De wereld, het universum, het is een kosmisch cadeau.’

•••

Tim Vreugdenhil is dominee, ondernemer en stand-up theoloog. Hij verdiept zich regelmatig in actuele onderwerpen. Voor het FESTIVAL gaat hij op zoek naar de waarde van geven in een wereld die door geld gedreven wordt. Met humor, scherpte en diepgang deelt hij zijn bevindingen met ons. Meer over het festival en aanmelding lees je hier.