Kunst

Compassievol protest in beeldtaal

Kunstenaar: Sander Veeneman

Sander Veeneman is fotograaf en filmmaker van beroep. Nee, het is zijn roeping. Hij kan niet tegen onrecht, het maakt hem boos. Vluchtelingen vormen de rode draad in zijn leven. Hij protesteert in beeldtaal. Met zijn indringende foto’s gooit hij een steen door de ruiten van de gevestigde orde. Als aanklacht tegen hun nalatigheid. Hij strijdt tegen de apathie. Ook nu er opnieuw een menswaardige oplossing gevonden moet worden voor de immense vluchtelingenstroom. “Met mijn foto’s probeer ik de afstand tussen mensen te verkleinen, want dan kan compassie zijn werk doen.”

De foto’s van Sander zijn indringend, omdat ze de realiteit dicht op de huid zitten. Sander is een spectateur engagé. Hij zoekt door de lens de ogen van zijn medemens en laat zich raken door wat hij ziet. De blikken vol hoop en wanhoop raken vervolgens zonder omwegen het hart van degene die de foto’s bekijkt.

“Een fotograaf wordt doorgaans gezien als voyeur. Door mijn reizen naar Oost-Europa en Afrika werd ik getuige. Primaire gevoelens, zoals woede, nieuwsgierigheid en compassie zijn leidend voor mij.” In Goma fotografeerde hij vluchtelingen van de Rwandese slachtingen. Een kampoudste fluisterde hem toe: ‘Jij bent door God gestuurd.’ Sander weet niet of hij in God gelooft, maar hij voelt zich weer ten diepste geroepen. Hij besluit zijn talenten in te zetten tegen de armoede. Met het project First8 wil hij mensen confronteren met het feit dat de acht millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties nog lang niet zijn gehaald. Ieders inzet is daarvoor nodig. De voorzienigheid werkt mee: het management van de band U2 belt met de mededeling dat hij hun songtekst mag gebruiken voor zijn eerste First8 campagne.

In september 2004 landt er een bruine envelop op de bureaus van 26.319 staatshoofden, ministers, parlementariërs, koningen, religieuze leiders, captains of industry, journalisten en andere invloedrijke personen in alle landen. Het bevat een klein boekje met indringende zwart-wit foto’s van de ellende in de Derde Wereld. Dwars door het boekje de tekst van U2. De oproep is zonder omhalen: ‘Voor het eerst in de geschiedenis hebben we de mogelijkheid een einde te maken aan armoede. Vandaag ligt het in uw handen.’

Sander werd uitgenodigd door Kofi Anan bij de Verenigde Naties in New York en ontving brieven van Tony Blair. Hij blijft bescheiden. “Nee, ik heb geen oplossing voor het onrecht in de wereld. Ik wil mensen niet alleen confronteren, maar ook inspireren te ontdekken wat zij zelf kunnen doen aan de mondiale problemen. Laat je niet ontmoedigen als grote gebeurtenissen je overspoelen. Zoek elkaar op, ook al schrikt de ander je in eerste instantie af. Ik maak het leed persoonlijk door het een gezicht te geven. Ik ga naast de mensen zitten, vraag naar hun naam en naar hun levensverhaal. Een vluchteling is dan opeens geen gelukszoeker meer, maar een vader die zijn kind op volle zee verloren is en een veilig heenkomen zoekt. Menselijke nabijheid is de loopbrug voor compassie.”

First8

Sander Veeneman

Kijk verder… een advertentiecampagne van First8. Kijk voor meer informatie op www.first8.org.

Vanaf april geeft Sander confronterende en inspirerende Masterclasses over Personal Storytelling. Binnenkort meer informatie op www.sanset.org.

1 reactie op `Compassievol protest in beeldtaal`

  1. Therese Tiddens

    Wat mij raakt is de confrontatie, je kunt niet wegkijken, je moest je schamen over het leed van mensen die ook door mij nog steeds op de wereld is. En dan de jonge gezichten van hoop, er is dus nog hoop voor mij om te veranderen.

Wat raakt jou in de foto's van Sander?